Απάτες: πώς τις αναγνωρίζεις

Οι απάτες με κρυπτονομίσματα είναι από τις πιο συχνές οικονομικές απάτες σήμερα, και συχνά δεν στοχεύουν «αφελείς», αλλά ανθρώπους που απλώς δεν ήξεραν τι να προσέξουν. Η καλύτερη προστασία είναι να αναγνωρίζεις τα μοτίβα.

Τα έξι σημάδια

1. Εγγυημένα ή σταθερά υψηλά κέρδη («2% την ημέρα», «διπλασιάζεις σε έναν μήνα»). Καμία πραγματική επένδυση δεν εγγυάται κέρδη.
2. Πίεση χρόνου: «η ευκαιρία λήγει απόψε», «μένουν λίγες θέσεις».
3. Διάσημα πρόσωπα σε διαφημίσεις και «άρθρα» που προωθούν πλατφόρμες. Είναι σχεδόν πάντα ψεύτικα και χρησιμοποιούν τη φωτογραφία τους χωρίς άδεια.
4. «Προσωπικός σύμβουλος» που σε παίρνει τηλέφωνο ή σου γράφει στο WhatsApp και σε καθοδηγεί.
5. Εγκατάσταση εφαρμογής απομακρυσμένης πρόσβασης (AnyDesk, TeamViewer) «για να σε βοηθήσουν». Ποτέ.
6. Αίτημα για τη φράση ανάκτησης ή για κωδικούς. Ποτέ, από κανέναν.

Οι πιο συνηθισμένες απάτες

• Ψεύτικες επενδυτικές πλατφόρμες: μια επαγγελματική ιστοσελίδα δείχνει τα «κέρδη» σου να μεγαλώνουν. Όταν πας να κάνεις ανάληψη, σου ζητούν «φόρους» ή «τέλη» για να αποδεσμευτούν. Τα χρήματα δεν υπήρξαν ποτέ στην πλατφόρμα.
• Ρομαντική απάτη: κάποιος που γνώρισες online χτίζει σχέση εμπιστοσύνης για εβδομάδες και μετά σε «βοηθά» να επενδύσεις στην ίδια ψεύτικη πλατφόρμα.
• Ψεύτικα giveaways: «Στείλε 0,1 ETH και πάρε πίσω 0,2». Δεν παίρνεις πίσω τίποτα.
• Pump and dump: ομάδες σε Telegram ή social media «φουσκώνουν» ένα άγνωστο token και το πουλάνε σε όσους μπουν τελευταίοι.
• Rug pull: οι δημιουργοί ενός νέου token εξαφανίζονται με τα χρήματα των αγοραστών.

Έλεγξε πριν εμπιστευτείς

Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και η ESMA δημοσιεύουν προειδοποιήσεις για μη αδειοδοτημένες εταιρείες. Αναζήτησε το όνομα της πλατφόρμας μαζί με τη λέξη «απάτη» ή «scam», και έλεγξε αν υπάρχει στον κατάλογο αδειοδοτημένων παρόχων της ESMA.

Αν έπεσες θύμα

1. Σταμάτα αμέσως να στέλνεις χρήματα, όποιο «τέλος» κι αν σου ζητούν.
2. Ενημέρωσε τον πάροχο ή την τράπεζα από όπου έφυγαν τα χρήματα. Μερικές φορές προλαβαίνουν να παγώσουν τη μεταφορά.
3. Κάνε καταγγελία στη Διεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (τηλέφωνο 11188), με όλα τα στοιχεία: μηνύματα, διευθύνσεις, ποσά, ημερομηνίες.
4. Άλλαξε κωδικούς και, αν έδωσες τη φράση ανάκτησης, μετέφερε ό,τι έχει απομείνει σε νέο πορτοφόλι.
5. Πρόσεχε τις «υπηρεσίες ανάκτησης» που θα σε βρουν και θα υποσχεθούν να πάρουν πίσω τα χρήματα έναντι αμοιβής. Είναι σχεδόν πάντα η δεύτερη φάση της ίδιας απάτης.