Blockchain και Bitcoin: πώς λειτουργούν

Το Bitcoin παρουσιάστηκε το 2008 σε ένα κείμενο εννέα σελίδων από κάποιον ή κάποιους με το ψευδώνυμο Satoshi Nakamoto, και το δίκτυο ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2009. Η βασική ιδέα: ψηφιακό χρήμα που μπορεί να σταλεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, χωρίς να χρειάζεται να εμπιστευτείς μια τράπεζα.

Το blockchain με ένα παράδειγμα

Φαντάσου ένα τετράδιο όπου γράφεται κάθε μεταφορά χρημάτων: «Η Μαρία έστειλε 0,1 BTC στον Νίκο». Αντί να το κρατά μία τράπεζα, αντίγραφο του τετραδίου έχουν χιλιάδες υπολογιστές σε όλο τον κόσμο. Όταν γίνεται μια νέα συναλλαγή, ενημερώνονται όλοι.

Οι συναλλαγές ομαδοποιούνται σε «σελίδες», τα blocks. Κάθε block «δένεται» κρυπτογραφικά με το προηγούμενο, και έτσι σχηματίζεται μια αλυσίδα (chain). Για να αλλάξει κάποιος κάτι σε παλιό block, θα έπρεπε να ξαναγράψει όλη την αλυσίδα μετά από αυτό, σε περισσότερους από τους μισούς υπολογιστές του δικτύου. Στην πράξη αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο και ακριβό.

Ποιος επιβεβαιώνει τις συναλλαγές

Στο Bitcoin, τη δουλειά αυτή κάνουν οι miners (εξορύκτες). Είναι υπολογιστές που ανταγωνίζονται για να λύσουν ένα δύσκολο μαθηματικό πρόβλημα. Όποιος το λύσει πρώτος προσθέτει το επόμενο block, περίπου κάθε 10 λεπτά, και ανταμείβεται με νέα bitcoin και με τα τέλη των συναλλαγών. Η μέθοδος αυτή λέγεται Proof of Work και καταναλώνει πολλή ενέργεια, κάτι που αποτελεί και ένα από τα συχνά επιχειρήματα κατά του Bitcoin.

Μόνο 21 εκατομμύρια

Ο κώδικας του Bitcoin ορίζει ότι δεν θα υπάρξουν ποτέ περισσότερα από 21 εκατομμύρια bitcoin. Τα νέα νομίσματα που δημιουργούνται ως ανταμοιβή για τους miners μειώνονται στο μισό περίπου κάθε τέσσερα χρόνια, σε ένα γεγονός που λέγεται halving. Το τελευταίο έγινε τον Απρίλιο του 2024. Αυτή η προκαθορισμένη σπανιότητα είναι ο λόγος που πολλοί το συγκρίνουν με τον χρυσό.

Σπανιότητα όμως δεν σημαίνει ότι η τιμή μόνο ανεβαίνει. Η τιμή εξαρτάται από το πόσοι θέλουν να αγοράσουν και να πουλήσουν, και αλλάζει απότομα.

Δεν χρειάζεται να αγοράσεις ολόκληρο bitcoin

Ένα bitcoin χωρίζεται σε 100 εκατομμύρια μικρότερες μονάδες, τα satoshi (1 satoshi = 0,00000001 BTC). Έτσι μπορείς να αγοράσεις, για παράδειγμα, bitcoin αξίας 20 €, που θα είναι ένα μικρό κλάσμα του ενός BTC. Η τιμή που βλέπεις στον πίνακα ισοτιμιών είναι για ένα ολόκληρο νόμισμα.

Διευθύνσεις και κλειδιά

Για να λαμβάνεις bitcoin έχεις μια διεύθυνση, κάτι σαν IBAN, που μπορείς να τη δίνεις ελεύθερα. Για να στέλνεις, χρειάζεσαι το ιδιωτικό κλειδί, κάτι σαν υπογραφή που δεν πρέπει να δει ποτέ κανείς άλλος. Όποιος έχει το ιδιωτικό κλειδί ελέγχει τα νομίσματα. Θα δούμε πώς το φυλάς με ασφάλεια στο κεφάλαιο 5.